GİRİŞ
Yapay zekanın “insanca” eleştirisini, distopik bir gelecek öngörüsüyle birlikte ele alıyorum. Özellikle yaratıcılık bağlamında…
Yaratıcılık, insanlık evrimi süresince üzerinde çokça düşünülmüş, bir çok kavramsal, felsefi tanımlar, anlamlar ve işlevler yüklenmiş, insanı bilinen evrendeki diğer canlılardan en önemli farkı kabul edilegelen zeka ve adaptasyon yeteneğini beslemekle kalmayıp kendini anlatma, ifade etme, çevreyi, diğeri ve şeyleri anlama ve yeniden anlamlandırma edimlerinin bir kaynağı kabul edilen pek insanca hem bilişsel hem duygusal bir yetenek.
Yaratıcılık çoğu kez “sanat” ve sanatın pek çok koluyla anılsa da, yine insanlık tarihi boyunca sorunlara çözüm üretmekle, keşif, inovasyon, adaptasyon yetenekleriyle ilgili inanılmaz bir gücü insana vermiş, Belki de bugün dünya üzerinde hala geniş, kalabalık, üreten, kuran, hükmeden, eser bırakan tek soy olarak varoluşumuzda, zeka ile birlikte hislerin ve duyguların 5 duyumuzla algılanır ve algılatılır olmasına sebep olan yaratıcılığın payı daha büyük olabilir.
Hissetmek, hissedileni farklı yol ve yöntemlerle anlaşılır kılmak ya da “diğerini”, “ötekini”, “benzerini” hissedilenle tanıştırmak, hissedilene ortak etmek ya da hissedilmesinin istendiği gibi hissettirmek, düşündürmek, harekete geçirmek bu “yaratıcılık” evreninin içinde zaman bağlamında devinen insanda olan en kuvvetli yetenek dersek abartmış olmayacağımızı düşünüyorum.
Yaratıcılık, reklam, iletişim, güzel sanatlar gibi alanlarda ise çıktının en temel nuvesi, özü, kaynağı olarak düşünülüyor, biliniyor. Pek çok yaklaşımda çıktının başarısı için yeterli görülmese de çıktının olması için şart olarak düşünülüyor.
İşin sanat veya yaratıcılık teorisini bir kenara bırakırsak aslında “yaratıcılık” dediğimiz şey ortalama bir kişinin hatta tüketim toplumu içinde yaşadığımız gerçeğini de dışarıda bırakmadan, ortalama tüketicinin zihninde, istenilen duygu ve düşüncelere yol açmak, istenilen algı ve kabulleri sağlamak istenilen hareketli, eylemleri teşvik etmek olarak ruh ve anlam buluyor.
İletişim ve reklam endüstrisinde çalışan bizler gibi ölümlüler içinse aslında yaratıcılık sınırları kişiyle özdeşleşmiş, kişisel olarak belirginleşmiş olan, kıt bir kaynak, biraz da sorunları olan bir kavram. Çünkü hisseden insan bir makine olmadığı için yaratıcılık da standartlaştırılmış toplu entellektüel üretim süreçleri içerisinde, siz buna reklam metni, web sitesi tasarımı, sosyal medya içeriği, blog yazısı, edebi metin, blog yazısı, basın bülteni, reklam jingleı, afiş-billboard tasarımı, video içeriği diyebilirsiniz, bu yaratım süreçlerinde aynı kaliteyi, aynı etkiyi ve sürekliliği her çıktıda sağlamak mümkün değil. Bu çıktılara olan talep artık standartlaştırılmış tüketim toplumu yaşamlarında marka ve müşteri tarafından tam olarak böyle gerçekleşiyor.
Acaba mesela Caravaggio, Monet veya kim bilir Klimt her eserini aynı yüksek incelik ve yaratıcılıkla yaptıkları için mi bugün hatırlanıyor, yoksa bütün yaşamları boyunca birkaç kez gerçekleştirebildikleri şaheserleri üzerinden mi haklı ünlerine sahipler ve ürettikleri tüm eserler bir şaheser olmadığı halde sırf onların elinden çıktığı için şahsere kabul ediliyor?
Ya da 2 gün içinde şu kampanyayı çıkar, yarına şu video kurgusunu bitir talepleri arasında zaman, kalite, işlevsellik ve verimlilik dehlizlerinde dolanan zavallı fikir emekçileri, bu yorucu mesaiyle nasıl başa çıkabiliyorlar? Çıkabilirler? Mesela Caravaggio, bu kısıtlar içinde de “ışığın ve gölgenin dahisi” olabilir miydi?
İnce sanatlar sanayi ve arkasından bilişim devrimiyle birlikte, zihinlerde, artık var olmayan kültürlerden kalan antropolojik olgular gibi algılansa da , tüketimin insanlarda oluşturduğu doğal kabul edilen arz ve talep dengesinde, konu sanat, yaratıcılık ve işlevsellik bağlamına geldiğinde işin şirazesini zorlayan bir aşırı “yaratıcılık” talebiyle karşı karşıyayız.
Üstelik hemen, şimdi ve en mükemmel şekilde yaratıcı işler istiyoruz. 3 günde bir kampanya kurgusu, 5 günde senaryo, 2 haftada web sitesi, 2 günde kurumsal kimlik kılavuzu…
“Bu mümkün mü?” YAPAY ZEKA devrimi insan evrimini tersine işletebilir mi?
Bu iflah olmaz yaratıcılık arzusuna ve talebine yine insanoğlunun yaratıcılığının son ve büyük keşfi “YAPAY ZEKA” karşılık veriyor. Ama neye rağmen, ne pahasına biraz buraya dikkat etmek gerek.
Açıkçası işin etik kaygılarından ziyade, her büyük devrim gibi insanın yaşama biçimini, çalışma biçimini, düşünme ve karar verme süreçlerini derinden ve hızla değiştirecek bu “ yapay zeka devrimi” nin insanın biricik üstünlüğü olan yaratıcılığına fena ket vuracağına dair ciddi kuşkular taşıyorum.
Üretim, her ne alanda olursa olsun kitleselleşince, fonskiyonlar standartlaşır ama kalite özellikle estetik kalite aynı oranda düşüyor. Burada fayda maliyet hesapları, birçok pazarlama P’siyle ilgili söz söylemek mümkün.
Oysa ki özellikle altını çizmek istediğim konu, kitleselleşen üretim, arz ve talep arasında benzersiz bir ilişkinin doğmasına sebep oluyor, üretilen moda, pazarlama, satış kavramları altında kabul ettiriliyor, arkasında hangi finansal ve verimlilik sebepleri olursa olsun ki, bu kabul sürecinde biz reklamcılar, iletişimciler, pazarlamacılar, satıcılar, piyasanın peygamberleri, havarileri olarak sattığımız ürünü vaaz ederiz, günün sonunda üretilen biçim, içerik, şekil, duruş, konsept yüksek tekrarlı iletişim programlarıyla kullanıcı-tüketici zihninde doğru, istenen, kabul edilen hale gelir.
Yapay Zeka’nın hayatımıza bu kadar hızlı girmesi ve özellikle arz ve talep arasında ulaklık yapan iletişim, reklam halkla ilişkiler,satış gibi hıza, hedefe odaklı disiplinler içerisinde bir anda sıradanlaşması ( buna şöyle bir örnek verebilirim, Fransız devriminden sadece 20-30 yıl öncesinde Kralsız bir cumhuriyet, ağır bir günah gibi algılanırken, devrim sonrasında kralın adını ağzına almak büyük ahlaksızlık adlediliyordu.) Yapay Zeka’nın tüketim toplumunu en zaaflı ve zayıf noktasından yakaladığını gösteriyor.
Yapay Zeka’nın ürettiği içerikler, yöntemler, yaklaşımlar artık kendinden önceki döneme göre kalite ve “insancıllık”, uyandırdığı, illettiği duygu ve düşünceler açısından karşılaştırıldığında yapay zeka öncesi dönemin büyük ve şanlı bir üstünlüğü olsa da, artık toplum bu yeni çerçevedeki insansız üretimleri kabul ettiği, bu üretimlere göre hareket etmeyi kendi bilinci dışında kabul ettiği için, geçmişin o şanlı yaratıcılığının büyük bir önemi kalmamış oluyor.
Sürekli yapay zeka ile oluşturursanız, doğal olan zamanla artifisyal, artifsyal zamanla doğala eş değer olarak zihnen kabul edlir hale gelir.
Muhtemelen bundan 3000 yıl sonra, o dönemin araştırmacıları, insanlık kaldıysa o zamanki torunlarımız, belki de uzaydan gelen başka akıllı varlıklar, Yapay Zeka’nın bugün anladığımız şeklinde kullanımını bir inovasyon değil büyük ve delice olan tehlikeli bir özsalgın olarak niteleyecekler.
Sorun çözmede, kendi bilgi, tecrübe ve sezgilerini bir kenara bırakıp, hız, verim ve kantitatif gerekçelerle yapay zekaya dayanan insanlık, her kullanılmayan organın atrofiye olması gibi zamanla kendilerini insan yapan duygu ve yaratıcı çözüm yetilerini duyguya ve yaratıcı çözüm üretmeye yabancı, örüntüler üzerine algoritmalarla karar veren yapay kodlara bırakınca, işin daha da trajiği, bu yapay zekaların karar verme süreçleri için veri üreten insanların da artık yeterli kalitede veri vermemesi sonucunda, hep birlikte aptallaşma, belki de yavaş yavaş yok oluş sürecine girecekleri işten bile olmayabilir.
Zira günlük ihtiyaçlarımızı sadece talep ederek, söyleyerek, promptlarla veya otomatize edilmiş promt sıralarıyla hayata geçirecek bir sistem kurgulamak,” önce logos vardı” gibi bir bağlamda, kişinin hak etmediği bir tanrılık makamını talep etmesi gibi geliyor bana. Oysa Tanrı kavramının en belirgin üstünlüğü “yoktan var etmek” iken, yaratıclığını verip tanrılık arayan insan belki de düşün tarihinin en trajikomik oksimoronunu kendi elleriyleson kez yaratıyor.
Yapay zeka yarın tarlalarımızı sürecek, çamaşırlarımızı yıkayacak, ameliyatlarımızı yapacak, çocuklarımıza bakacak, kitaplarımızı yazacak, arabalarımızı zaten kullanıyorlar, elbiselerimizi ütüleyecekler, bizim adımıza günlük ve hayati kararları vererek, insanı insan yapan tüm melekeleri yavaş yavaş insandan alacaklar dense, bu işlerden biraz anlayan biraz içinde olan herkes için bu söylem az olası olmayan bir söylem olarak nitelenir.
Yapay Zeka için en gerekli bilgi, tecrübe ve veriyi üretmesi gereken insanlık, üretmeyince, bundan yararlanan Yapay Zeka entiteler de bir anda yetenek ve işlev kaybına uğrayarak negatif bir karşılıklı bağımlılık paradoksu içinde var oluştan yok olup gidecek gibi geliyor.
Ateşi bulmak, mağara duvarına iz bırakmak, bir hikâyeyi yazmak hatta anlatmak… En başa dönerek buradan başlamak istemiyorsak, farklı bir yol çizmek gerek.
Eğer bir gün algoritmalar bir şekilde yaratıcılığı bizden alırsa, artık bize değil o algoritmalara “insan” demek gerekir…
GELİŞME
Bu alandaki pek çok çalışma ve başlığı ilgilenmek isteyenler için link olarak da bırakıyorum.
1. Yaratıcılığın Bilimsel Anatomisi
Harvard’dan Teresa M. Amabile, yaratıcılığı üç bileşenin etkileşimiyle açıklar: alan bilgisi, yaratıcı düşünme becerileri ve içsel motivasyon. Ona göre yaratıcılığın motoru, dış ödüller değil, içsel bir “yapma isteği”dir. Harvard Business School – Componential Theory of Creativity
Psikolog Mihály Csíkszentmihályi, bu yaratıcı hâli “akış” (flow) olarak tanımlar: “Yaratıcılıkla uğraşırken zamanın nasıl geçtiğini unutuyorsak, o anlarda yaşamın anlamını daha dolu hissediyoruz.” Creativity: Flow and the Psychology of Discovery and Invention
İngiliz bilişsel bilimci Margaret A. Boden, “yaratıcılığı üç kelimeyle özetleyebiliriz” der: Yeni, şaşırtıcı ve değerli. Ve iki düzey tanımlar:
- P-yaratıcılık: bireyin kendi içinde yenilik yapma becerisi,
- H-yaratıcılık: insanlık tarihi düzeyinde yepyeni bir alan açan fikir. What is Creativity? MIT Press
- yüzyıl başında Graham Wallas, bu sürecin aşamalarını tanımlamıştı: Hazırlık – Kuluçka – Aydınlanma – Doğrulama. Yaratıcı sezgi, genellikle görünmez bir “kuluçka” döneminin ardından, birdenbire belirir. The Art of Thought
Ve Fransa’dan Todd Lubart, bu denkleme önemli bir ekleme yapar: Gerçek yaratıcılık hem özgün hem de uygun olmalıdır. Sadece farklı olmak yetmez; bağlama, kültüre ve hedefe de uymalıdır. Université Paris Cité – Creative Cognition in Context
Bu kuramsal çerçeve bize aslında kısaca şunu söylüyor:
“Yapay zekâ örüntüleri yakalar, ama bağlamı sezemez. Olasılık hesaplar, ama duygusal anlamı kuramaz.”
2. Hız mı, Derinlik mi?
Algoritmalar hissedebilir mi?
Yaratıcılığın en büyük düşmanı, yüzeysellik. Bugün “YZ ile birkaç dakikada yüzlerce fikir” üretilebiliyor. Ancak hız, derin içgörünün yerine geçmez, bilakis önüne geçer. Hız günü kurtarır, çoğu kez akışta bir savaşçı gibi her gün artan talep sarmalına cevap vermeye çalışan bizlere büyük faydalar sağlayabilir. Ama derin içgörü, deneyimden süzülen ve hikayesi olanı ortaya çıkarmak yapay zeka için mümkün görünmüyor.
Wallas’ın dediği gibi, yaratıcı düşüncenin “kuluçka” evresi vardır. Bazen bir gece uykuda, bazen bir yürüyüşte, bazen bir zihinsel boşluk veya sessizlik anında. Bu kuluçka evresi yani içsel ve zihinsel hazırlık evresi kişiler arasında farklılaşır. Kimimiz için birkaç gün, kimimiz için birkaç saat, bazılarımız için 15-20 dakika olabilir, konuya, işe, amaca göre değişiklik gösterebilir. Standardize edilmesi mümkün olmayan, olmaması gereken bir süreçten bahsediyoruz. O anları yapay zekâ asla simüle edebilir mi? Çünkü insan zihni, sezgisel bir ağ gibi çalışır: bilgileri rastlantısal bağlarla birleştirir, anlamları koklar, duyguları çağrıştırır. Oysa algoritmalarda rastlantılar değil veri işleme, karar ağaçları ve matemnatiksel bağıntılar vardır.
Gerçek yaratıcılık için kriterler verimlilik perspektifinde değil, duygusal yankıyla ölçülür. Bir fikir yalnızca “orijinal” olduğu için değil, bir şey “hissettirdiği” için değerlidir.
YZ, size hissettirebilir mi?
3. Verinin Büyüsü ve Sezgisel Akıl
Veri çağında yaşıyoruz. Ama veri, yalnızca “ortalama”yı gösterir; sezgi ise sapma noktalarını. Jean-Marie Dru, bu farkı “Disruption” kavramıyla açıklar:
“Yaratıcı kırılma, pazardaki konvansiyonları yıkar ve yeni bir vizyonun kapısını açar.” Tbwa.com – Disruption Philosophy
İyi fikir, veriyle doğrulanmadan önce hissedilir. İçgörüyü formüle eden o an, bir makinenin hızına değil, insanın sezgisel zekâsına dayanır.
4. İnsan + Yapay Zekâ = Ortaklık
Yapay zekâyı bir rakip olarak görmek doğru değil, yaratıcılığa esneklik ve zaman kazandıran bir partner olarak görmek daha uygun.
Bir stratejist için yapay zekâ, kitle içgörülerini, dağınık verileri analiz edebilir; ama hangi duygunun harekete geçireceğini insan bilir, buna insan karar vermeli.
Bir tasarımcı için Midjourney, yüzlerce alternatif üretir; ama göz zevkini ve kompozisyon dengesini insan belirler. Bir senarist için ChatGPT, iskeleti kurar; ama karakterin kalp atışını hâlâ yazar verir.
Amabile’nin içsel motivasyon kuramı bunu şöyle açıklıyor: “Yaratıcılığın motoru teknolojide değil, insanın içinde yanar.”
5. Avrupa’dan “AI Free” 5 Güncel Yaratıcılık Vakası
1. McDonald’s UK – “Raise Your Arches” (2023)
Leo Burnett UK, markanın logosuna bile gerek duymadan bir “jest”i marka simgesine dönüştürdü. Kaş kaldırmak = McDonald’s’a gitme daveti. Bu minimalist fikir, “duygusal marka hafızasını” yeniden tetikledi.
IPA 2024 raporuna göre marka sevgisi yeniden yükseldi, satışlar pandemi sonrası dönemde pozitife döndü.
YZ’den bir “kaçş kaldırma” jesti üzerine fikir yaratmasını beklemek aşırı iyimserlik olur. Ancak bu “kaşını kaldır” kapmpanyasının üretildiği ve karar verildiği sürede YZ belki binlerce “duygu sığ” öneriyi üretebilirdi.
youtube: https://www.youtube.com/watch?v=Zt336MYMY2c
Link: https://ipa.co.uk/knowledge/case-studies/mcdonalds-after-covid-breaking-rules-and-stealing-hearts/
2. British Airways – “A British Original” (2022)
Uncommon Creative Studio, seyahatin nedenini yeniden tanımladı: “Neden gidiyorsun?” sorusuna verilen yüzlerce kişisel cevap, 500’den fazla afiş ve kısa filme dönüştü.
BA için bu, “uçmak”tan çok “kendini bulmak” anlamına geldi. Kampanya, markayı sadece bir havayolu değil, bir yaşam duygusu olarak konumlandırdı.
Link
https://mediacentre.britishairways.com/image?mode=inclsub&category=7002&keywords=a+british+original
3. Orange France – “La Compil des Bleues” (2023)
Kadın futboluna dair önyargıları yıkan güçlü bir fikir: Görsel efektlerle erkek futbolcuların hareketleri kadınlara “aktarılmış” gibi gösterildi. Finalde gerçek açıklanınca izleyici şunu anladı: “Harika futbol, kadınlar oynadığında da harikadır.” 15 milyon+ görüntüleme, toplumsal önyargıda kırılma yarattı.
Link:
https://www.adsoftheworld.com/campaigns/women-s-football
4. Dove – “#TurnYourBack on Bold Glamour” (2023–2024)
TikTok’un “Bold Glamour” filtresine karşı başlatılan kampanya, dijital güzellik baskısına tepkiydi. 72 saatte milyonlarca kullanıcı YZ filtresine sırtını döndü Cannes Lions 2024’te Creative Effectiveness Gold aldı; Dove’un “Gerçek Güzellik” misyonunu yeniden sahiplendi.
Video: https://www.youtube.com/watch?v=FwEXRdtYmOs
Link:
https://www.adsoftheworld.com/campaigns/dove-turn-your-back-case-study
5. CALM × ITV – “The Last Photo” (2022)
Birleşik Krallık’ta intiharı önleme platformu CALM, ITV işbirliğiyle “mutlu görünen son fotoğraflar”ı sergiledi.
İzleyiciler, bu insanların aslında kısa süre sonra yaşamına son verdiğini öğrendiklerinde, kampanya çarpıcı bir farkındalık yarattı. ITV raporuna göre yardım hattı aramaları %40 arttı. ITV Social Purpose Report
Bu beş vaka, çağdaş Avrupa reklamcılığının yönünü gösteriyor: Yaratıcılık, artık yalnızca dikkat çekmek değil, anlam yaratmak demek.
Anlam, düşünceye yönelen “duygu” ve düşünceden yönlenilen “duygu” ile mümkün görünüyor. İnsanca pek insanca duygular hala insandan insana transfer oluyor.
Youtube: https://youtu.be/6Jihi6JGzjI?si=yKSdlYxWz_EcSB_p
Link: https://www.thecalmzone.net/thelastphoto
6. Reklamda Yaratıcılığın Ahlakı
“Satmıyorsa yaratıcı değildir.” — David Ogilvy
“Reklamcılık temelde iknadır, ve ikna bir bilim değil, bir sanattır.” — Bill Bernbach
“Şeylerin ne olduğuna fizik karar verir; ne anlama geldiğine ise psikoloji.” — Rory Sutherland
Bu üç cümle, modern yaratıcı düşüncenin pusulası. Ogilvy, etkinliğin altını çizer; Bernbach, insani sezginin; Sutherland ise anlamın psikolojik derinliğinin. Bugün bu üç eksen, yapay zekâ çağında zarar görmek ihtimaliyle birlikte, insan ve yapay zekanın insanı merkeze alan yaratıcı perspektifte birleşmesiyle yeniden kendini tanımlayabiir mi?: Etkinlik, duygu ve anlam insanın temel dokunuşundan bağımsız düşünülemez.
7. Yeni Ajans Kültürü: Empati, Etik, Etki
Yapay zekâ, ajansların iş yapma biçimini değiştirdi ama yaratıcı sezgiyi ortadan kaldırmadı. Metin yazarları artık “üretici” değil, “seçici.” Stratejistler veri değil, bağlantı kuruyor. Tasarımcılar biçim değil, duygu düzenliyor.
En büyük değişim etik alanda yaşanıyor. Deepfake teknolojileri, güzellik filtreleri, manipülatif içerikler — hepsi yaratıcı gücü sorgulattı.
Ancak Dove ve Orange örnekleri gösterdi ki, teknoloji etikle birleştiğinde yaratıcılık vicdanla buluşabiliyor. Burada temel kabuller bir “yaratıcı etiğini” yapay zeka devrimine insani dokunuşlarla adapte etmekten de öte, yeniden ve daha güçlü tanımlamaktan geçiyor.
8. Sonuç: Algoritmanın Ötesinde İnsan Kıvılcımı
Amabile’nin içsel motivasyonu, Csíkszentmihályi’nin akışı, Boden’in yeni-şaşırtıcı-değerli üçlüsü, Wallas’ın dört aşaması ve Lubart’ın özgün-uygun dengesi birleştiğinde karşımıza net bir tablo çıkar:
Yaratıcılığın özü hâlâ insanîdir.
McDonald’s jesti bir kültür sembolüne çevirebiliyor. British Airways seyahati kişisel hikâyeye dönüştürebiliyor. Orange kadın futbolunun algısını değiştirebiliyor. Dove filtresiz gerçeği, yapay olmayan doğal güzelliği savunabiliyor. CALM × ITV sessiz krizleri görünür kıldı.
Hepsi aynı şeyi kanıtlıyor: Teknoloji duvarları kaldırabilir, ama duyguyu inşa edemez.
Yaratıcılık, anlamı koruma cesaretidir. Ve bu cesareti, hiçbir algoritma bizden alamaz.
SON VE ÖNEMLİ NOT
Bu yazının giriş bölümü tamamen insan emeğidir. Takip eden bölümler ise %75 oranında YZ ile yazılmıştır.
Sevgilerimle…
Kaynaklar
Bilimsel ve Teorik Kaynaklar
- Teresa M. Amabile – The Componential Theory of Creativity (Harvard Business School Working Paper, 2012) https://www.hbs.edu/ris/Publication%20Files/12-096.pdf
- Mihály Csíkszentmihályi – Creativity: Flow and the Psychology of Discovery and Invention https://books.google.com.tr/books/about/Creativity.html?id=K0buAAAAMAAJ&redir_esc=y
- Margaret A. Boden – What is Creativity? (MIT Press) https://direct.mit.edu/books/edited-volume/1841/chapter-abstract/50990/What-Is-Creativity?redirectedFrom=PDF
- Graham Wallas – The Art of Thought https://books.google.com.tr/books/about/The_Art_of_Thought.html?id=JR6boAEACAAJ&redir_esc=y
- Jean-Marie Dru – Disruption Philosophy (TBWA) https://tbwa.com/disruption
- David Ogilvy – Ogilvy Quotes and Ideas Archive https://www.ogilvy.com/ideas
- Bill Bernbach – DDB Historical Archive https://www.ddb.com/creative/
- Rory Sutherland – Alchemy: The Surprising Power of Ideas That Don’t Make Sense
Kampanya Vaka Kaynakları
- McDonald’s UK – “Raise Your Arches” (Leo Burnett, 2023) https://ipa.co.uk/knowledge/case-studies/mcdonalds-after-covid-breaking-rules-and-stealing-hearts/
- British Airways – “A British Original” (Uncommon Creative Studio, 2022) https://mediacentre.britishairways.com/image?mode=inclsub&category=7002&keywords=a+british+original
- Orange France – “La Compil des Bleues” (Publicis Conseil, 2023) https://www.adsoftheworld.com/campaigns/women-s-football
- Dove – “#TurnYourBack on Bold Glamour” (Ogilvy UK, 2023–2024) https://www.adsoftheworld.com/campaigns/dove-turn-your-back-case-study
- CALM × ITV – “The Last Photo” (adam&eveDDB, 2022) https://www.itvplc.com/socialpurpose/